Cykliczne spotkania dyskusyjne: Study Circles

kropla fale14 marca 2016 odbyło się spotkanie dyskusyjne p.t. Study Circles, w gmachu Neofilologii Uniwerstytetu Gdańskiego.

Andrzej Chmielewski

Study Circles, fenomen krajów nordyckich, to spotkania grupy osób, które wybierają sobie przedmiot nauki. Study Circles to sposób na samodzielne i bezstresowe poznawanie najróżniejszych dziedzin, szczególnie dla osób o niskiej samoocenie i braku pewności siebie. Wymaga on jednak aktywności i dialogu między uczestnikami, zaangażowania i polegania na sobie nawzajem.

Spotkanie było kolejnym w cyklu debat, które odbywają się co tydzień, na przemian – w języku angielskim i polskim w sali 361 wydziału Neofilologii.

Słuchacze/rozmówcy mają okazję rozwijać umiejętność debatowania, krasomówstwa oraz racjonalnej dyskusji. Przy tym, poruszają ważne tematy związane z polityką, społeczeństwem, filozofią itd., próbując nie tylko wiarygodnie przedstawić swój punkt widzenia, ale również poprzez wymianę myśli pogłębić swoje rozumienie rozmaitych problemów, a przede wszystkim – nauczyć się jak się nie dać przechytrzyć w debacie, lub innej publicznej wymianie poglądów! Na spotkaniach zarówno tych w języku polskim jak i angielskim obecni są specjaliści od retoryki oraz języka – logopeda (j. polski) i anglista (j. angielski). Organizatorzy zapraszają gości spoza Instytutu Anglistyki i Amerykanistyki.

Spotkanie 14 marca zainicjowane i prowadzone było przez dr Piotra Kuropatwińskiego i dr Karolinę Janczukowicz.

Dotyczyło tematu Study Circles - nordyckiego systemu nieformalnej edukacji. System ten działa już ponad 100 lat, postrzegany jest jako metoda demokratyczna i usamodzielniająca, stosowana do uczenia głównie wśród dorosłych.

Cechy charakterystyczne dla metody Study Circle:

-osoby uczyły się w niewielkich grupach, często w domach
-materiały do nauki były trudne do zdobycia
-nauczyciele nie byli niezbędnie potrzebni; lider grupy był po prostu organizatorem spotkań
-osoby zasilały pulę wiedzy swojej grupy poprzez uczestniczenie w innych wykładach i spotkaniach
-uczestnicy nie musieli posiadać wcześniejszych podstaw teoretycznych, lecz doświadczenia praktyczne były w cenie
-nauka polegała na ćwiczeniu dyskusji, argumentowania, słuchania rozmówców, akceptacji porażki
-uczestnictwo dawało poczucie wspólnoty i identyfikacji
-wyniesiona nauka miała bezpośrednią relację z życiem praktycznym

Z powodu charakteru grupy, wszyscy uczestnicy określani są jako członkowie grupy, uczestnicy, a nie jako uczniowie, studenci. Eliminuje to potencjalne negatywne skojarzenia ze szkoły...

Study Circles mają ścisłe powiązanie z różnorodnymi inicjatywami obywatelskimi w Skandynawii, ich istnienie wzmacnia ruchy oddolne, inicjujące zmiany społeczne.

Metoda Study Circles prezentuje się bardzo obiecująco, spodziewać się po niej można kilku pozytywnych efektów:
-budowanie społeczności
-zwiększanie otwartości i kultury rozmowy
-szukanie i weryfikacja godnych zaufania źródeł informacji (przypominać to może tajne komplety podczas wojny albo prasę drugiego obiegu w PRL)
-rozwijanie krytycznego myślenia

Obecnie w Norwegii funkcjonuje około 3 tysiące takich grup. W ostatnich latach metoda jest także implementowana na Łotwie, przy pomocy merytorycznej Norwegów, jako element budowy społeczeństwa demokratycznego.

Po prezentacji wprowadzającej w temat, słuchacze zadawali pytania i dyskutowali o możliwych zastosowaniach Study Circles. Pojawił się wątek edukacji obywatelskiej i umiejętności dialogu w społeczeństwie polskim. To z kolei przywołało temat bieżących wydarzeń politycznych w Polsce. Studenci z innych krajów, obecni na spotkaniu, podkreślali swoje zdziwienie przebiegiem wydarzeń, akcentowali brak orientacji i zrozumienia sytuacji politycznej, oszołomienie skrajnymi emocjami przekazywanymi przez okładki czasopism. Mimo, iż wiele Polaków także nie w pełni rozumie dziejących się wydarzeń, cenną mogłaby być inicjatywa przewodnika społeczno-politycznego dla obcokrajowców w Polsce.

Warto przyjrzeć się tematowi bliżej i rozważyć stosowanie Study Circles w polskich warunkach. Może być na przykład metodą towarzyszącą klubom dyskusyjnym, klubom filmowym, sposobem na popularyzowanie idei demokracji.

Andrzej Chmielewski

Bibliografia
Staffan Larsson & Henrik Nordvall, Study Circles in Sweden An Overview with a Bibliography of International Literature, Mimer 2008
The Study Circle – a method for learning, a tool for democracy, Paper for the FACE Annual Conference 2003, Sturla Bjerkaker